سلطان محمد ميرزا قاجار
415
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
صفحهء 156 ، سطر 24 - بردى : همانطورى كه اشاره شد مقصود نويسنده از بردى چندان مشخص نمىباشد . اما احتمالا مقصود از آن نوعى گياه است . بردى گياهى از تيرهء جگنها جزو ردهء تك لپهايها كه ارتفاعش از 2 تا 4 متر مىرسد و جزو گياهان نى مانند و بسيار زيباست . اصل اين گياه در سواحل شط نيل است . ( فرهنگ معين ، ج 1 ) . صفحهء 162 ، سطر 3 - صالحيه : نام ناحيهاى در سوريه كه در كنار فرات واقع است . صالحيه در قرون گذشته دورا اوروپوس Doura - Europos ناميده مىشد . ( المنجد ، اعلام ) . صفحهء 169 ، سطر 18 - ربوه : اين كلمه به معنى پشته و بلندى است و در قرآن ، سورهء مؤمنون هم آمده است : وَ جَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَ أُمَّهُ آيَةً وَ آوَيْناهُما إِلى رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَ مَعِينٍ ( سورهء مؤمنون ، آيهء 50 ) . صفحهء 172 ، سطر 11 - يافه : يافا Yaffa شهرى در كنار درياى مديترانه كه بندر عمدهء فلسطين محسوب مىشود . در كتاب عهد عتيق نام آن آمده است و از قديم بين قواى متخاصم دست بهدست گشته است . در قرن 12 صليبيان آن را متصرف شدند . سپس مسلمانان آن را پس گرفتند . در سال 1948 به تصرف دولت اسرائيل درآمد . بيشتر ساكنان آن عرباند . صفحهء 178 ، سطر 6 - حمص : Hems يا Homs يكى از شهرهاى قديمى سوريه مىباشد كه در گذشته امسا Emesa خوانده مىشد . اين شهر در كنار رود اورونتس Orontes واقع ، و مركز ايالت حمص مىباشد . حمص يكى از مراكز مهم توليد فرآوردههاى كشاورزى و از مناطق حاصلخيز سوريه است . راهآهن از آن مىگذرد و داراى تأسيسات صنعتى گوناگون مىباشد . ( Encyclopedia of Places , P . 334 ) شهر حمص در قرن 14 ه . ق . توسط مسلمانان تسخير گرديد مدتى نيز به تصرف صلاح الدين ايوبى درآمد و در 661 ه . ق . بهدست مغول افتاد . صفحهء 186 ، سطر 2 - محل جنگ پاشاها : كنت دوسرسى محل جنگ حافظ پاشا با ابراهيم پاشا را منطقهء نصيبين Nezib مىداند . او در چند مورد از شهامت حافظ پاشا در